Σεβόμενοι και τιμώντας την σημερινή ημέρα, εστιαστήκαμε στην σημαντικότερη και ουσιαστικότερη λειτουργία της Γυναίκας, αυτή της Μητέρας!
Μια λειτουργία, ένα λειτούργημα – και όχι ρόλος – που καθορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό, όλη τη ζωή των νέων ανθρώπων που φέρνει στον κόσμο και κατά συνέπεια, επηρεάζει και την διαμόρφωση της κοινωνίας!
Ακόμα σημαντικότερη και σπουδαιότερη είναι η λειτουργία αυτή, όταν πρόκειται για πολύτεκνη μητέρα.
Για να μην αναπτύξουμε όμως εμείς τις απόψεις μας, αποταθήκαμε –για την σπουδαία αυτή λειτουργία– σε μία γυναίκα, που έχει βιώσει και ζει την πραγματικότητα αυτή και η οποία επιπλέον προσφέρει και τις υπηρεσίες της στο κοινωνικό σύνολο. Πρόκειται για την Μαρία Αραπάκη, που εκτός από μητέρα τεσσάρων παιδιών, είναι και Αντιδήμαρχος της Διεύθυνσης Διοικητικών Υπηρεσιών του Δήμου μας.
Είσαστε η εξαίρεση στη σημερινή κοινωνία. Η επιθυμία η δική σας για μεγάλη οικογένεια, υπήρχε από τα νεότερά σας χρόνια, ή προέκυψε μετά τον γάμο; Προέρχεστε από πολύτεκνη οικογένεια;
Είμαι μοναχοπαίδι, οπότε θα έλεγε κανείς ότι έκανα… την ανατροπή. Πάντα όμως είχα μέσα μου την ανάγκη για μια μεγάλη, ζωντανή οικογένεια. Κάποια στιγμή, σε μια συζήτηση με μια παιδική μου φίλη, μου θύμισε κάτι που με τα χρόνια είχα ξεχάσει: ότι από μικρή έλεγα πως θέλω να κάνω μεγάλη οικογένεια.
Δεν ξέρω αν ήταν ένα απωθημένο ή απλώς μια βαθιά αγάπη για τα παιδιά, αλλά η ζωή με οδήγησε τελικά εκεί που, κατά κάποιο τρόπο, ήθελα από πάντα. Η επιθυμία για μια οικογένεια με περισσότερα από ένα παιδιά υπήρχε πάντα, και μετά τον γάμο αυτή η επιθυμία μεγάλωσε ακόμη περισσότερο με την έλευση του πρώτου παιδιού.
Θυμάμαι ότι άκουγα συχνά πως η αγάπη δεν διαιρείται, αλλά πολλαπλασιάζεται με κάθε παιδί. Στην αρχή δεν μπορούσα να το κατανοήσω· φοβόμουν μήπως αδικήσω κάποιο από τα παιδιά μου, ως προς το πώς θα νιώθω για το καθένα ξεχωριστά.
Τελικά όμως, με τον χρόνο, αντιλήφθηκα τι σημαίνει αυτό πραγματικά: η καρδιά δεν μικραίνει ούτε μοιράζεται — απλώς μεγαλώνει. Και μέσα της χωράνε όλα, με τον ίδιο και ίσο τρόπο.
Πόσο χρονών είναι τώρα τα παιδάκια σας;
Είναι σε μικρές ηλικίες, 2, 5, 7 και 8 ετών. Βρισκόμαστε σε μια πολύ όμορφη αλλά και απαιτητική φάση, όπου κάθε μέρα έχει κάτι καινούριο — και συνήθως απρόβλεπτο.
Είναι ηλικίες που συνδυάζουν τα πάντα: από ιώσεις και μικρές καθημερινές δυσκολίες, μέχρι το ένα παιδί που θέλει παιχνίδι και το άλλο που πρέπει να διαβάσει για κάποιο διαγώνισμα. Οπότε θα έλεγα ότι υπάρχει… μεγάλη «ποικιλία» στην καθημερινότητα, πέρα από τις ηλικίες τους!
Πως είναι η καθημερινότητά σας με τέσσερα μικρά παιδιά; Ποια είναι η δυσκολότερη και η ευτυχέστερη στιγμή της ημέρας σας;
Η καθημερινότητα είναι ένας μικρός «μαραθώνιος» — αν υπήρχε αγώνισμα, νομίζω θα είχα προκριθεί και εννοείται πως αν είχα την ευκαιρία τις ώρες της μέρας να τις κάνω 48 δε θα την άφηνα ανεκμετάλλευτη…χαχα! Υπάρχουν πολλές απαιτητικές στιγμές: το πρωί, όταν όλοι πρέπει να ετοιμαστούν στην ώρα τους· το μεσημέρι, όταν επιστρέφουν κουρασμένα και πρέπει να μελετήσουν τα μεγαλύτερα, ενώ τα μικρότερα έχουν διάθεση για σκανταλιές και πειράγματα· και το βράδυ, όταν νυστάζουν αλλά ζητούν πάντα «λίγο ακόμα», ενώ το πρόγραμμα, όσο κι αν το θέλουμε, δεν μπορεί να παρεκκλίνει πολύ σε μια πολυμελή οικογένεια.
Όμως, όπως υπάρχουν δυσκολίες, υπάρχουν και αμέτρητες όμορφες στιγμές: οι αγκαλιές, τα «μαμά σ’ αγαπώ» ακόμη και μετά από μια ένταση, οι ζωγραφιές και τα μικρά δωράκια που ετοιμάζουν. Οι στιγμές που προσπαθούν να βοηθήσουν, να συνεργαστούν, να παίξουν όμορφα μεταξύ τους, να αγκαλιαστούν όλοι μαζί ή όταν δημιουργούν τον δικό τους «μυστικό χαιρετισμό», σαν μια μικρή ομάδα. Εκεί νιώθω μια ζεστασιά και μια πληρότητα που δεν συγκρίνεται με τίποτα.
Με τα παιδιά υπάρχουν δύσκολες στιγμές, αλλά σβήνονται όλες με μία και μόνο όμορφη στιγμή μαζί τους.
Η καθημερινότητα είναι απαιτητική και δεν είναι πάντα εύκολη, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς τον όγκο των εργασιών και των προετοιμασιών που χρειάζονται σε μια τόσο πολυμελή οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, η αγνότητα, η αγάπη και η χαρά που σου δίνουν τα παιδιά τελικά υπερτερούν όλων.
Τι ιδιαίτερα χαρακτηριστικά έχει η ζωή ως πολύτεκνη μητέρα;
Είναι μια χαρά «πολλαπλασιαστική». Υπάρχει φασαρία, ένταση και μικροδιαφωνίες, αλλά υπάρχει και πολλή αγάπη, πολλές αγκαλιές και μια μοναδική αίσθηση ότι ποτέ δεν είσαι μόνη — κυριολεκτικά ποτέ… χαχα!
Ακόμη και στις δύσκολες στιγμές, όταν νιώθεις ότι φτάνεις στα όριά σου, έρχονται εικόνες που σε επαναφέρουν: βλέπεις πόση αγάπη έχουν μεταξύ τους αυτά τα μικρά ανθρωπάκια με τις μεγάλες όμως καρδιές, πόση ενσυναίσθηση κρύβουν μέσα τους και πόσο δεμένα είναι. Τόσο απλά, τόσο αυθεντικά. Και τότε συνειδητοποιείς τι έχει πραγματική αξία στη ζωή. Είναι υπέροχο να βλέπεις μια μικρή «ομάδα» να μεγαλώνει ενωμένη — τόσο ίδια και τόσο διαφορετική ταυτόχρονα. Ξαφνικά και έτσι απλά φουσκώνω λίγο από υπερήφανα χάρη σ’ αυτά τα πλάσματα.
Πόσο επηρεάζει την ψυχολογία σας και την ψυχική διάθεσή σας, πως με την οικογένειά σας, προσφέρετε στην ελληνική κοινωνία;
Είναι μια σκέψη που σίγουρα σε γεμίζει δύναμη και νόημα, ειδικά στις πιο απαιτητικές στιγμές. Το να αισθάνεσαι ότι η οικογένειά σου δεν αφορά μόνο τον στενό σου κύκλο, αλλά αποτελεί και μια ουσιαστική προσφορά στην κοινωνία, σου δίνει ένα επιπλέον κίνητρο.
Από την άλλη, θα είμαι ειλικρινής: δεν το βιώνω καθημερινά ως «ρόλο» ή ως ευθύνη απέναντι στην κοινωνία. Πάνω απ’ όλα είμαι γονιός και η προτεραιότητά μου είναι τα παιδιά μου και η ισορροπία της οικογένειάς μου. Η προσφορά αυτή προκύπτει φυσικά, μέσα από την αγάπη, τη φροντίδα και —όσον αφορά την κοινωνία— κυρίως μέσα από τις αξίες που προσπαθούμε να δώσουμε στα παιδιά μας. Γιατί οι αξίες αυτές αποτελούν θεμέλιο για μια υγιή κοινωνία, πόσο μάλλον όταν από την ίδια οικογένεια μεγαλώνουν περισσότερα παιδιά που θα βγουν αύριο σε αυτήν.
Αυτά τα παιδιά είναι οι αυριανοί πολίτες και στόχος μας είναι να μεγαλώσουν με συνείδηση, υπευθυνότητα και ενσυναίσθηση.
Σίγουρα, όμως, υπάρχουν στιγμές που το σκέφτεσαι πιο συνειδητά — και τότε νιώθεις μια μορφή υπερηφάνειας, αλλά και ευθύνης. Όχι με πίεση, αλλά ως μια ήρεμη υπενθύμιση ότι αυτό που χτίζεις μέσα στην οικογένεια έχει αντίκτυπο και έξω από αυτήν.
Τελικά, θα έλεγα ότι επηρεάζει θετικά την ψυχολογία μου, γιατί μου δίνει δύναμη, αλλά παραμένει κάτι αυθεντικό και ανθρώπινο — όχι κάτι που βαραίνει την καθημερινότητα.
Ο σύζυγος «συμμετέχει» σε όλα αυτά τα ψυχολογικά συναισθήματα που βιώνετε εσείς;
Ο σύζυγός μου είναι συνοδοιπόρος σε όλα — και στα εύκολα και στα δύσκολα. Συμμετέχει ενεργά και ουσιαστικά, και αυτό κάνει όλη τη διαφορά.
Στην πραγματικότητα, χωρίς τη δική του παρουσία και στήριξη δεν θα μπορούσε να υπάρξει αυτή η οικογένεια αλλά και μια πολύτεκνη οικογένεια δεν μπορεί να σταθεί χωρίς την ισότιμη συμβολή και των δύο γονιών· είναι μια σχέση βαθιά δεμένη, που απαιτεί κοινή προσπάθεια και αλληλοστήριξη.
Αν δεν ήταν τόσο ενεργός, δεν θα είχα ούτε τη δυνατότητα να είμαι εργαζόμενη μητέρα. Πίσω από όλα αυτά υπάρχει ένας άνθρωπος που στέκεται δίπλα μου ουσιαστικά, στηρίζοντας κάθε κοινή μας απόφαση.
Πρακτικά έχετε κάποια άλλη βοήθεια; Υπάρχει πρακτική βοήθεια εκ του συζύγου;
Η βασική μου στήριξη είναι ο σύζυγός μου. Χωρίς συνεργασία, δεν γίνεται — είμαστε πραγματικά ομάδα. Από την ευρύτερη οικογένεια (γιαγιάδες- παππούδες) υπάρχει αγάπη, αλλά πρακτικά η βοήθεια είναι περιορισμένη, είτε λόγω απόστασης είτε λόγω του ότι εργάζονται.
Μια μεγάλη αλήθεια, όμως, είναι ότι τα παιδιά τα φέραμε εμείς στον κόσμο και εμείς έχουμε την ευθύνη να τα μεγαλώσουμε, με όποια δυσκολία αυτό συνεπάγεται.
Έχετε διαθέσιμο χρόνο για τον εαυτό σας;
Να απαντήσω ειλικρινά ή να το εκφράσω λίγο πιο όμορφα?! Ειλικρινά… ο διαθέσιμος χρόνος για τον εαυτό μου είναι ελάχιστος, έως μηδαμινός! Όμως, τώρα που τα παιδιά πηγαίνουν σχολείο αρχίζει να εμφανίζεται λίγος χρόνος, βέβαια συνήθως όλο και κάτι προκύπτει .
Ένα από τα σημαντικά μαθήματα της μητρότητας και δει της πολύτεκνης μητρότητας είναι να εκτιμάς ακόμα και τα μικρά «διαλείμματα».
Πως τα προλαβαίνετε όλα, συγχρόνως και με τις υποχρεώσεις σας ως Αντιδήμαρχος Διεύθυνσης Διοικητικών Υπηρεσιών;
Συνήθως απαντώ με χιούμορ ότι… δεν τα προλαβαίνω όλα! Και έχει μια δόση αλήθειας αυτό. Η καθημερινότητα είναι απαιτητική και δεν υπάρχει «τέλεια ισορροπία».
Η αλήθεια είναι ότι εκ των πραγμάτων αν δεν έχεις μια πολύ καλή οργάνωση η έστω αν δεν την προσεγγίζει, δε μπορείς να ανταπεξέλθεις… και αρκετή ευελιξία, βέβαια! Τίποτα δεν είναι τέλειο, αλλά όλα γίνονται με αγάπη και προσπάθεια. Και φυσικά, με ένα καλό πρόγραμμα—έστω κι αν αυτό ανατρέπεται συχνά! Μαθαίνεις πως τα προγράμματα είναι για να ανατρέπονται και είσαι οκ με αυτό… σε κάνει πιο ευρηματικό και προσαρμόζεσαι πιο εύκολα.
Στην καθημερινότητα, όταν τα παιδιά είναι στο σχολείο, εγώ βρίσκομαι στην υπηρεσία. Αν προκύψουν επιπλέον υποχρεώσεις, όπως συναντήσεις ή εκδηλώσεις, υπάρχει συνεργασία με τον σύζυγό μου. Συνεννοούμαστε, μοιράζουμε τις ευθύνες και προτεραιοποιούμε ό,τι είναι πιο σημαντικό εκείνη τη στιγμή.
Δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά όλα γίνονται με αγάπη και προσπάθεια. Και στο τέλος της ημέρας, αυτό που μετράει είναι να υπάρχει ισορροπία — έστω κι αν αυτή αλλάζει συνεχώς.
Αισθάνεσθε ότι εσείς σαν άτομο, αλλάξατε μετά την απόκτηση των παιδιών;
Πιστεύω πως όλοι μας, με την απόκτηση είτε ενός είτε περισσότερων παιδιών, αλλάζουμε. Αλλάζουν οι προτεραιότητές μας, τα «θέλω» μας, οι ανάγκες μας, οι έγνοιες και οι προβληματισμοί μας. Πράγματα που κάποτε έμοιαζαν ασήμαντα αποκτούν πλέον μεγάλη σημασία, ενώ άλλα που θεωρούσαμε σημαντικά περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Υπάρχει μια βαθιά εσωτερική διεργασία, μέσα από την οποία βγαίνουμε διαφορετικοί. Τα παιδιά σε αλλάζουν με τον πιο ουσιαστικό τρόπο· σε κάνουν να βλέπεις τα πάντα με μια νέα οπτική. Όλα αποκτούν μια διαφορετική όψη.
καθώς επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι την καθημερινότητα, τις σχέσεις και το μέλλον.
Θα έλεγα ότι μέσα από αυτή τη διαδρομή, όλα αποκτούν μια διαφορετική οπτική — πιο ουσιαστική, πιο ευαίσθητη και πιο ανθρώπινη.
Η Ελλάδα σέβεται τους πολύτεκνους;
Η Ελλάδα θαυμάζει τους πολύτεκνους, από τους οποίους απορρέει και ένας ουσιαστικός σεβασμός προς αυτούς. Κυρίως οι Έλληνες τους θαυμάζουν και τους σέβονται.
Ωστόσο, δεν θα έλεγα ότι το σύστημα δείχνει τον ίδιο βαθμό σεβασμού στην πράξη. Αυτό αποτυπώνεται και στο χαμηλό ποσοστό πολυτεκνίας, αλλά και στο υψηλό ποσοστό υπογεννητικότητας που χαρακτηρίζει τη χώρα μας. Υπάρχει μεν μια αναγνώριση προς τις πολύτεκνες οικογένειες, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για πιο ουσιαστική και σταθερή στήριξη.
Οι ανάγκες των πολύτεκνων οικογενειών είναι πολλές και δεν περιορίζονται μόνο σε υλικοτεχνική υποστήριξη. Αφορούν επίσης την υγεία — τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική — καθώς και την καθημερινή πρακτική βοήθεια. Επιπλέον, η εκπαίδευση είναι ένας τομέας όπου θα μπορούσαν να υπάρξουν περισσότερες διευκολύνσεις.
Θα ήταν σημαντικό να υπάρξει ένα πιο ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης, με συνέχεια, συνοχή και αλληλοσύνδεση των μέτρων, ώστε να ανταποκρίνεται πραγματικά στις ανάγκες των πολύτεκνων οικογενειών.
Θα θέλατε και άλλα παιδάκια;
Η αλήθεια είναι πως η καρδιά λέει «ναι»… αλλά η λογική και η οικονομική πραγματικότητα βάζουν τα όριά τους. Μια μεγάλη οικογένεια είναι ευλογία, αλλά έχει και μεγάλες απαιτήσεις.
Επίσης, δεν μπορώ να μην αναφερθώ στη μητρότητα συνολικά, γιατί είναι ένας ρόλος που σε αλλάζει βαθιά και σε όλα τα επίπεδα. Είναι ταυτόχρονα η μεγαλύτερη ευτυχία αλλά και η μεγαλύτερη πρόκληση. Σε μαθαίνει να ξεπερνάς τα όριά σου, να αναθεωρείς προτεραιότητες και να βρίσκεις δύναμη εκεί που δεν φανταζόσουν ότι υπάρχει. Δεν είναι μια εύκολη διαδρομή, αλλά είναι μια διαδρομή γεμάτη απρόοπτα: όμορφες στιγμές, αγάπη, συγκίνηση και χαρά, αλλά και άγχος, στεναχώρια και στιγμές αμφισβήτησης. Τελικά όμως, όλα αυτά συνθέτουν ένα βαθύ και ουσιαστικό νόημα για την ίδια σου την ύπαρξη.
Θα ήθελα επίσης να πω κάτι με ιδιαίτερη σημασία για μένα. Όταν ανέλαβα τη θέση μου ως Αντιδήμαρχος, υπήρχε ο φυσιολογικός προβληματισμός από πολλούς, καθώς η καθημερινότητα με τέσσερα μικρά παιδιά είναι από μόνη της απαιτητική. Σε πολλές περιπτώσεις, το να ακούσει κάποιος «τέσσερα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες» θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά.
Ο Δήμαρχος, όμως, είδε πέρα από αυτό. Με εμπιστεύτηκε και με επέλεξε για τη θέση αυτή, κάτι για το οποίο νιώθω πραγματικά ευγνωμοσύνη. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν είναι μόνο τιμητική, αλλά και μια ισχυρή υπενθύμιση ότι οι ικανότητες και η συνέπεια δεν καθορίζονται από τις οικογενειακές υποχρεώσεις, αλλά συνυπάρχουν μαζί τους και η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται πάντα με βάση την πράξη και όχι τις προκαταλήψεις.
Χρόνια πολλά σε όλες τις μητέρες, σε όλες τις «δυό φορές» μητέρες — τις γιαγιάδες — που με την αγάπη και τη φροντίδα τους συνεχίζουν να στηρίζουν τις οικογένειες.
Χρόνια πολλά σε όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, που ανέλαβαν επάξια τον ρόλο της μητέρας σε παιδιά που το είχαν ανάγκη και το στερήθηκαν.
Χρόνια πολλά σε όσους ανθρώπους λειτούργησαν με το ένστικτο της μητρότητας και πρόσφεραν αγάπη και φροντίδα εκεί όπου χρειαζόταν.
Και τέλος, χρόνια πολλά και σ’ όλες τις γυναίκες που ήταν έτοιμες να γίνουν μητέρες, αλλά η ζωή δεν τους το επέτρεψε όπως το είχαν ονειρευτεί — με σεβασμό στη δική τους πορεία και στον δικό τους πόνο.
Μίλησε στην Ελισάβετ Μητσού
