Άρθρο της Μαρίας Μαρκαντωνάκη
"Έχουν φύγει τα παιδιά μου διακοπές, δεν χτυπάει το τηλέφωνο ... δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από την μοναξιά παιδί μου!"
"Πάει ένας χρόνος που "έφυγε" η γυναικα μου, η μοναξιά είναι δυσβάσταχτη αυτό το καλοκαίρι..."
"Κάποτε φεύγαμε διακοπές με τα παιδιά και τα εγγόνια, τώρα δεν με κρατούν πια τα πόδια μου ... μένω πίσω και τους περιμένω..."
Αυτά είναι κάποια λόγια ηλικιωμένων ατόμων που μένουν πίσω μόνοι, τους καλοκαιρινούς μήνες.
Κι αυτό είναι μια σκληρή πραγματικότητα για εκείνους!
"Η μοναξιά είναι ένα διαδεδομένο ψυχοκοινωνικό φαινόμενο με βαθιές συνέπειες στην υγεία και τη συνολική ευημερία των ηλικιωμένων ενηλίκων, τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής τους, όσο και προς το τέλος, που κορυφώνεται", δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας, σχετικά με την μοναξιά και την τρίτη ηλικία, Δρ Nauzley Abedini, MD, MSc, στο Πανεπιστημίου του Michigan.
Τα άτομα που βρίσκονται στην τρίτη ηλικία νιώθουν περισσότερη μοναξιά καθώς έχουν βιώσει και βιώνουν ένα σύνολο από απώλειες στη ζωή τους (γονείς, αδέλφια, συγγενείς, φίλους, συναδέλφους, συντρόφους).
Ο εργασιακός βίος έχει ολοκληρωθεί και η ζωή τους έχει μπει πια, σε πιο αργούς και λιγότερο απαιτητικούς ρυθμούς.
Τα παιδιά τους έχουν μεγαλώσει, έχουν φύγει από το σπίτι και έχουν κάνει τη δική τους οικογένεια.
Ο κοινωνικός τους κύκλος συρρικνώνεται λόγω βιολογικών ή κοινωνικών παραγόντων, ενώ διάφορα προβλήματα υγείας κάνουν πιο δύσκολη την καθημερινότητα τους.
Από την άλλη, η ζωή των οικείων τους, έχει γεμίσει με υποχρεώσεις που δεν τους επιτρέπουν να δίνουν, τον χρόνο που θα έπρεπε, στα ηλικιωμένα άτομα που βρίσκονται γύρω τους.
Αυτό ίσως ακούγεται και σαν δικαιολογία, γιατί έχουν άλλες προτεραιότητες, ίσως να είναι και η αλήθεια τους.
Το μόνο σίγουρο είναι όμως, πως ο χρόνος περνά και δεν ξαναγυρνά.
Ο χρόνος των ηλικιωμένων ατόμων, που έχουν δώσει την ζωή τους για να μας προσφέρουν ότι περισσότερο μπορούσαν, λιγοστεύει.
Κι εμείς δεν πρέπει να είμαστε απλοί θεατές.
Είναι σημαντικό να μπαίνουμε στη θέση αυτών των ανθρώπων και να προσπαθούμε να είμαστε κοντά τους.
Πρέπει να αποκτήσουμε ενεργό ρόλο στην ζωή τους, για να τους έχουμε για περισσότερο χρόνο κοντά μας, να μας μεταλαμπαδεύουν τις γνώσεις τους, τις εμπειρίες τους, μέσα από όμορφες ιστορίες, γιατί αυτή είναι η περιουσία τους.
Όπως έγραψε τον 19ο αιώνα και ο Βίκτωρ Ουγκώ ...
"Η λύπη ενός παιδιού ενδιαφέρει τη μητέρα του,
η λύπη ενός νέου ενδιαφέρει μια νέα,
η λύπη ενός γέρου δεν ενδιαφέρει κανέναν".
Αυτό πρέπει να σταματήσει να γίνεται!!!
Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι έχουν τόσα πολλά ακόμη να δώσουν.
Ακολουθούν κάποιες χρήσιμες συμβουλές προς τους οικείους και τους ηλικιωμένους:
Α. Προς τους οικείους.
- Να δηλώνετε πιο συχνά την παρουσία σας έστω και με ένα σύντομο τηλεφώνημα, προκειμένου να νιώθει ότι κάποιος τον σκέφτεται.
- Να οργανώνετε οικογενειακές συναντήσεις, χωρίς απαραίτητα να είναι μέρα γιορτής. Η Κυριακή το μεσημέρι είναι ιδανική ημέρα για ένα μεσημεριανό γεύμα με όλη την οικογένεια.
- Να προγραμματίζετε, κάπου-κάπου να τον πηγαίνετε μια βόλτα ή σε κάποια εκδήλωση με το αυτοκίνητο, αν έχει κινητικές δυσκολίες, που τον περιορίζουν στο σπίτι.
- Να αφιερώσετε λίγο χρόνο ώστε να τον εκπαίδευσετε στην χρήση του internet και των ψηφιακών μέσων, ώστε να απασχολεί το μυαλό του με νέες γνώσεις και πληροφορίες, και σε δεύτερο χρόνο να τις χρησιμοποιεί προς όφελός του, με σκοπό την επικοινωνία με τα συγγενικά του πρόσωπα.
- Τέλος, και πιο σημαντικό όλων των παραπάνω, να μάθετε να Ακούτε!
Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον, θέλει να μοιράζεται τις σκέψεις του, τα συναισθήματά του, τη διάθεσή του.
Αφιερώστε λίγο χρόνο, να ακούσετε όλα αυτά που έχει ανάγκη να σας πει. Να μιλήσει για τα ενδιαφέροντά του, τις εμπειρίες της ζωής του, τις σκέψεις του, τους φόβους του και τις ανασφάλειες του.
Έχει ανάγκη από αυτιά ανοιχτά.
Και να είστε σίγουροι ότι μέσα από αυτήν την επαφή, θα σας δοθεί και εσάς η ευκαιρία να γνωρίσετε ενδιαφέροντες ανθρώπους και να μάθετε πολλά πράγματα.
Β. Προς τους ηλικιωμένους.
- Να αποκτήστε νέους φίλους!
Είναι αλήθεια ότι αντικειμενικά είναι πιο δύσκολο να κάνει κανείς φίλους σε μεγάλη ηλικία. Ωστόσο, δεν είναι ανέφικτο. Μπορείτε να ζητήσετε πληροφορίες από τα ΚΑΠΗ της γειτονιάς σας ή βρείτε κάποιο χόμπι που σας ενδιαφέρει (π.χ. μαθήματα κηπουρικής, μαγειρικής, πλεξίματος, χορού) και γραφτείτε στον ανάλογο σύλλογο, έτσι ώστε να γνωρίσετε νέους ανθρώπους με τους οποίους στη συνέχεια να αναπτύξετε σχέσεις.
Για τους ηλικιωμένους με κινητικά προβλήματα ή σοβαρά προβλήματα υγείας, που δεν μπορείτε να βγείτε από το σπίτι υπάρχει ο "συνοδός συντροφιάς". Ο λεγόμενος "συνοδός συντροφιάς" είναι ένας άνθρωπος που θα μπορούσε να σας κρατάει παρέα μέσα στη μέρα, κάνοντας μαζί σας, πράγματα που θα ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντα σας, όπως για παράδειγμα να πηγαίνετε βόλτες, να συζητάτε, να φροντίζετε μαζί τα φυτά στη βεράντα, να μαγειρεύετε… - Γνωρίστε τους γείτονές σας!
To να έχεις καλό γείτονα είναι μεγάλη τύχη! Καλέστε γείτονες από την πολυκατοικία ή τη γειτονιά που συμπαθείτε και αναπτύξτε σχέσεις. - Αποκτήστε ένα κατοικίδιο!
Είναι η ιδανική παρέα!
Αν αγαπάτε τα ζώα και είστε σε θέση να το φροντίζετε. Θα αισθανθείτε υπεύθυνος για τη φροντίδα του, πράγμα που μπορεί να σας δώσει μεγαλύτερη αισιοδοξία για το μέλλον, να σας κινητοποιήσει να βγαίνετε έξω και να μη νιώθετε μοναξιά.
Τέλος, οι ηλικιωμένοι έχουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν το νοιάξιμο, όταν αυτό τους προσφέρεται με έναν πηγαίο και ειλικρινή τρόπο, πράγμα που τους προσφέρει ψυχική ηρεμία και το αίσθημα ότι η ζωή τους έχει ακόμα αξία.
Κι αυτό εξαρτάται κυρίως από εμάς!!
Μια καλή αρχή θα ήταν, να σηκώσετε αυτή την στιγμή το τηλέφωνο, να καλέσετε τον αγαπημένο σας ηλικιωμένο και να του πείτε πόσο τον αγαπάτε.
"Αρχή ήμισυ του παντός" (Πλάτων, 427-347π.Χ.)
Μαρκαντωνάκη Μαρία
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια παιδιού, εφήβου και οικογένειας.
Υπεύθυνη του Κέντρου Ψυχολογικής Υποστήριξης και Λογοθεραπείας Αλίμου.(ΚΕΨΥΛ)
