Υπάρχει ένας μύθος ξακουστός για τη Λίμνη της Βουλιαγμένης.

Για μια νεράϊδα που ζει στις σπηλιές της και παγιδεύει στα νερά της τους νεαρούς άντρες που επιχειρούν να την βρουν. Οχτώ άντρες έχει παγιδεύσει μέχρι στιγμής η νεράϊδα, “επιχείρηση” μάλλον εύκολη γι’αυτήν, αφού τα σπηλαιώματα της Λίμνης είναι εξαιρετικά πολύπλοκα ακόμη και για επαγγελματίες δύτες. Αλλά τί συνέβη πραγματικά, πέρα από το μύθο και τη φαντασία;

Η αλήθεια πίσω από τον μύθο

Η Λίμνη της Βουλιαγμένης είναι μια φυσική λίμνη που βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή. Διαθέτει τη μεγαλύτερη υπόγεια σήραγγα του κόσμου. Έχει μήκος 800 μέτρων και το βάθος της φτάνει και τα 80 μέτρα. Η εξερεύνηση της είναι δύσκολη και επικίνδυνη, καθώς έχει διαδρόμους που σχηματίζουν λαβύρινθο μήκους 4,3 χιλιομέτρων. Το όνομά της σχετίζεται με τη δημιουργία της, αφού σύμφωνα με τους γεωλόγους, η λίμνη σχηματίστηκε όταν κατέρρευσε, «βούλιαξε» δηλαδή η οροφή ενός σπηλαίου.

Η δημιουργία της τοποθετείται χρονικά πριν από περίπου 2.000 χρόνια. Για τον λόγο αυτό η λίμνη δεν αναφέρεται σε κανένα αρχαίο κείμενο, παρόλο που για την ευρύτερη περιοχή έχουν κρατήσει σημειώσεις πολλοί περιηγητές, με πιο γνωστό τον Παυσανία. Σύμφωνα με τις καταγραφές του, η ονομασία της περιοχής ήταν «Ζωστήρ» (ζώνη). Σύμφωνα με τον μύθο, η Λητώ, η μητέρα του Απόλλωνα και της Αρτέμιδος, όταν ήταν έγκυος, έτρεχε να γλιτώσει από την Ήρα, που την κυνηγούσε για να την τιμωρήσει επειδή πατέρας των παιδιών της ήταν ο Δίας.  Κάποια στιγμή σταμάτησε στην περιοχή, νομίζοντας ότι είχε έρθει η ώρα να γεννήσει και γι΄αυτό έβγαλε τη ζώνη της και την πέταξε. Η περιοχή διατηρούσε για πολλά χρόνια το όνομα Ζωστήρ, μέχρι που αυτό αντικαταστάθηκε από το «Βουλιαγμένη».

Η πρώτη επίσημη περιγραφή της λίμνης έγινε το 1889. Έκτοτε έχουν ερευνήσει τη λίμνη επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, γεωλόγοι, σπηλαιολόγοι και δύτες.  Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες παρουσιάζει το σπήλαιο που βρίσκεται στη λίμνη. Από το συνολικό μήκος του, έχουν εξερευνηθεί 3.123 μέτρα. Λέγεται ότι την ύπαρξη του σπηλαίου είχαν εντοπίσει οι Γερμανοί, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της κατοχής είχαν επιχειρήσει την εξερεύνηση του, μέσω μιας επίλεκτης ομάδας.  Σύμφωνα με τις έρευνες, το νερό της λίμνης έχει ιαματικές ιδιότητες και θεραπεύει ρευματικές, γυναικολογικές παθήσεις, ρευματοπάθειες και αθλητικές κακώσεις.  Η θερμοκρασία του είναι σχεδόν σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και κυμαίνεται από 22 έως 29 βαθμούς Κελσίου. Το μέγεθος της λίμνης είναι περίπου 550 μέτρα πλάτος και 1825 μέτρα μήκος.
Επίσημες ελληνικές έρευνες που ξεκίνησαν το 1988, έφεραν στο φως νέα εντυπωσιακά στοιχεία για το σπήλαιο. Ακολουθώντας ένα άγνωστο στενό πέρασμα, ανακάλυψαν μια τεράστια υποβρύχια έκταση με χωρητικότητα 1.200.000 κυβικών μέτρων, όπως επίσης και  έναν υπερμεγέθη σταλαγμίτη, ο οποίος βρίσκεται σε βάθος 105 μέτρων. Η ανακάλυψη παραξένεψε τους επιστήμονες, καθώς οι σταλαγμίτες δεν δημιουργούνται κάτω από το νερό, με αποτέλεσμα να διατυπωθούν διάφορες θεωρίες για τη μορφολογία της περιοχής στο παρελθόν και το σχηματισμό της Μεσογείου.

Οχτώ είναι συνολικά και οι δύτες που έχουν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια καταδύσεων στο σπήλαιο. Οι λόγοι ήταν τόσο η έλλειψη εμπειρίας όσο και ο ελλιπής εξοπλισμός. Μπαίνοντας σ’ ένα σπήλαιο κάποιοι άπειροι δύτες χάνουν το δρόμο του γυρισμού, με αποτέλεσμα να πεθαίνουν. Θανάσιμα λάθη τους ήταν η μη εξοικείωση με το υποβρύχιο περιβάλλον των σπηλαίων και ο ελλιπής εξοπλισμός. Οι περισσότεροι δε διέθεταν ούτε καν το “μίτο της Αριάδνης”, ένα νάιλον σκοινί που δένουν οι σπηλαιοδύτες στην είσοδο του σπηλαίου για να μη χάνονται στους υπόγειους λαβυρίνθους.

Το σπήλαιο έκλεισε για το ευρύ κοινό, το 1995, για λόγους ασφαλείας. Πλέον, τη χαρτογράφηση της λίμνης έχει αναλάβει μια ομάδα δυτών. 
Ας ελπίσουμε πως στο μέλλον η Νεράϊδα της Λίμνης θα σταματήσει να παγιδεύει τα παλικάρια και το μυστήριο της Λίμνης της Βουλιαγμένης θα πάψει να είναι θανατηφόρο...

Ελισάβετ Μιτσού

Με πληροφορίες: https://memorylifegr.blogspot.com