Συμβουλές

Όσα θέλετε να γνωρίζετε για το εμβόλιο του κορωνοϊου

Όσα θέλετε να γνωρίζετε για το εμβόλιο του κορωνοϊου

Του Αλιμιώτη ιατρού Δημήτρη Χατζή

Σύμφωνα με την άποψη της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας το εμβόλιο και ο εμβολιασμός αποτελούν την μεγαλύτερη και ασφαλέστερη ανακάλυψη της ιατρικής. Μέσα από τις ιατρικές όσο και κοινωνικές μου συναντήσεις των τελευταίων ημερών, διέκρινα φειδώ και σκεπτικισμό στον εμβολιασμό έναντι του κορωναϊου-COVID-19 όσο και έναν αναμφίβολα φόβο για το άγνωστο.

Στην συνέχεια του άρθρου θα προσπαθήσω να επεξηγήσω με όσο το δυνατόν απλά και κατανοητά λόγια τι είναι το εμβόλιο, τη λειτουργία του όσο και την αποτελεσματικότητα του και ελπίζω να γίνω κατανοητός.

Πώς αντιδρά ο οργανισμός σε ιούς

Γνωρίζω ότι εσείς που δεν είστε γιατροί αντιλαμβάνεστε πολύ περισσότερα απ ́οσο νομίζει ο μέσος ομιλητής. Ο ανθρώπινος οργανισμός αντιδρά σε οποιαδήποτε ουσία ή μικροοργανισμό (ξενιστή) που επιχειρεί να διεισδύσει στο ανθρώπινο σώμα είτε από την αναπνευστική, ή την στοματική οδό,  ή από το δέρμα και τον οποίο θεωρεί άγνωστο-ξένο αρχικά με τη τοπική φλεγμονή ως πρώτο ανάχωμα και στη συνέχεια με την δημιουργία αντισωμάτων.

Στην πρώτη επαφή-γνωριμία του ανθρώπινου οργανισμού με τον ξενιστή-ιό ο ανθρώπινος οργανισμός δημιουργεί αντισώματα συνήθως μετά 4-15 ημέρες (πρωτογενής αντίδραση).Ο ανθρώπινος οργανισμός -επίσης μέσω κυττάρων του αίματος (Β λεμφοκύτταρα)- καταγράφει στη μνήμη του τον ιό για να αναγνωρίζει και να θυμάται τον κάθε εισβολέα-ξενιστή.

Μία δεύτερη προσπάθεια διείσδυσης του ξενιστή στον ανθρώπινο οργανισμό αναγνωρίζεται άμεσα από το ανοσοποιητικό σύστημα και προκαλεί μια ακαριαία και πολλαπλάσια σε μέγεθος παραγωγή αντισωμάτων σε μικρό χρονικό διάστημα, συνήθως μετά από λίγες ώρες (δευτερογενής αντίδραση).

Η σημασία του εμβολιασμού

Το εμβόλιο και ο εμβολιασμός προσπαθούν να αξιοποιήσουν ακριβώς αυτά τα περιγραφέντα φυσιολογικά χαρακτηριστικά της πρωτογενούς και δευτερογενούς απάντησης στα παθογόνα μικρόβια. Δηλαδή, ο εμβολιασμός επιχειρεί να προκαλέσει την τεχνητή πρώτη επαφή του ανθρώπινου οργανισμού με το μικρόβιο ώστε αν επιχειρήσει ένας ιός να διεισδύσει να αναγνωριστεί από τη μνήμη και να βρεθεί αντιμέτωπο με τη γιγαντιαία δευτερογενή αντίδραση.

Στην πρώτη γενιά παραγωγής εμβολίων έναντι των ιών χρησιμοποιούνταν εξασθενημένοι ή νεκροί ιοί ή τμήματα του ιού με τη χρήση διαφόρων βιοχημικών τεχνικών ώστε να αναγνωριστούν από τον ανθρώπινο οργανισμό ως ξενιστές αλλά και να μην τον βλάψουν. Αρκετοί ιοί ιδιαίτερα παθογόνοι για τον άνθρωπο, όπως ο ιός της πολυομυελίτιδας, ή της ευλογιάς, έχουν σχεδόν εξαφανιστεί παγκοσμίως μέσω του εμβολιασμού.

Με τις σύγχρονες βιοτεχνολογικές τεχνικές δεν χρησιμοποιούνται πλέον νεκροί ή εξασθενημένοι ιοί αλλά κάποια συστατικά του ιού-συνήθως πρωτεΐνες-της επιφάνειάς του, επιλεγμένα ώστε να προκαλούν τη καλύτερη δυνατή αναγνώριση του ιού από τον ανθρώπινο οργανισμό όσο και την απενεργοποίηση-εξουδετέρωση του μέσω των αντισωμάτων αλλά και μία σειρά άλλων μηχανισμών έναντι του ξενιστή-ιού (ανοσοποίηση).

Το εμβόλιο για τον κορωνοϊο

Στην περίπτωση του νέου εμβολίου της Pfizer για τον κορωναϊό COVID-19 χρησιμοποιείται η πρωτείνη-spike του κορωναιού ως συστατικό του εμβολίου, δηλαδή η πρωτεΐνη που χρησιμοποιεί ο ιός για να αγκιστρωθεί στα ανθρώπινα κύτταρα.

Το εμβόλιο θα λαμβάνεται σε 2 δόσεις, 20 ημέρες μετά τη πρώτη δόση θα ακολουθεί η δεύτερη. Αν δεν κουραστήκατε και θέλετε να μάθετε περισσότερα συνεχίστε το διάβασμα.

Η παραγωγή των σύγχρονων εμβολίων είναι μία πολύπλοκη βιο-τεχνολογική διαδικασία και για τη μεγάλη βιομηχανική παραγωγής της πρωτεΐνης-αντιγόνου δηλαδή του ενεργού συστατικού του εμβολίου χρησιμοποιούνται καλλιέργειες συνήθως βακτηριδίων ή βακτηριοφάγων όπου στο γονιδίωμά τους έχει ενσωματωθεί ιικό RNA ή DNA που κωδικοποιεί για την παραγωγή της πρωτεΐνης-αντιγόνου από τα βακτήρια, συνήθως χρησιμοποιείται ιικό RNA.

Συμπερασματικά, τα τροποποιημένα βακτήρια του εργαστηρίου παράγουν τα ακριβή αντίγραφα της πρωτεΐνης του ιού,το βασικό συστατικό του εμβολίου. Η παραγωγή ενός εμβολίου είναι μόνο το ένα σκέλος γιατί ακολουθούν χρονοβόρες κλινικές δοκιμές ασφαλείας του εμβολίου όσο και αποτελεσματικότητας του σε διάφορες επιλεγμένες ομάδες ανθρώπων-συνήθως εθελοντών- ή ζώων, αναζήτησης παρενεργιών του εμβολίου κλπ.

Ακολουθούν οι διαδικασίες έγκρισης του εμβολίου από τους διάφορους εθνικούς οργανισμούς φαρμάκων των χωρών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί το εμβόλιο με ιδιαίτερα σκληρά και απαιτητικά κριτήρια ( CDC στις Ηνωμενες Πολιτείες,ECDC στην Ευρώπη). Εφθασες και διάβασες έως εδώ και κατάλαβες; Γνωρίζεις ήδη πάρα πολλά για τα εμβόλια και τη λειτουργία τους ,την ασφάλειά τους, γνωρίζεις ότι το εμβόλιο περιέχει μόνο κάποια μη παθογόνα πρωτεΐνη του ιού η οποία έχει προκύψει από βιοτεχνολογική παραγωγή ικανή να σε προστατεύσει ανώδυνα και θα πρέπει να εμβολιαστούμε για την προστασία μας ,όλοι μαζί.