Συμβουλές

Όλα όσα πρέπει να ξέρουμε για τα εμβόλια της εποχικής γρίπης

Το φθινόπωρο έφτασε και είναι η περίοδος που εμφανίζονται τα πρώτα περιστατικά εποχικής γρίπης.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι είναι η εποχική γρίπη, τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να προφυλαχτούμε από αυτήν καθώς και τους τρόπους μείωσης της πιθανότητας μετάδοσής της.

Ρωτήσαμε τη Δρ. Δέσποινα Καρδαρά να μας δώσει μερικές συμβουλές ενόψει φθινοπώρου.

Τι είναι η εποχική γρίπη

Η γρίπη είναι μία οξεία ιογενής νόσος του ανώτερου ή/και του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος. Προκαλείται από τους ιούς της γρίπης Α και Β και μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε άτομο. Στη χώρα μας η περίοδος της γρίπης διαδράμει από Οκτώβριο έως Απρίλιο, με την κορύφωση της δραστηριότητας να παρατηρείται μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου.

Τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και διαρκούν λίγες ημέρες.

Μπορεί να παρουσιαστούν απότομα υψηλός πυρετός, κεφαλαλγία, μυαλγίες, αρθραλγίες, πονόλαιμος, ξηρός βήχας, καταρροή και έντονη κόπωση, ενώ σπανιότερα στους ενήλικες και συχνότερα στα παιδιά μπορεί να εμφανιστούν και συμπτώματα από το γαστρεντερικό.

Άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα, ηλικιωμένοι, βρέφη και μικρά παιδιά έχουν περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν σοβαρά και να παρουσιάσουν επιπλοκές.

Πώς μεταδίδεται η γρίπη;

Η γρίπη μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω των σταγονιδίων του αναπνευστικού (με το βήχα και το φτέρνισμα), μέσω άμεσης επαφής με άτομα που νοσούν ή μέσω μολυσμένων επιφανειών.

 Πώς μπορεί κάποιος να προφυλαχθεί από την εποχική γρίπη;

Η σχολαστική τήρηση των κανόνων υγιεινής, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι ή αλκοολούχο διάλυμα για τα χέρια, η αποφυγή επαφής με νοσούντες από γρίπη και η εφαρμογή των γενικών μέτρων προφύλαξης για τις αναπνευστικές λοιμώξεις, μειώνουν την πιθανότητα μετάδοσης της γρίπης.

Ο καλύτερος όμως τρόπος προφύλαξης είναι ο έγκαιρος αντιγριπικός εμβολιασμός, ιδίως για τα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.

Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν έναντι της γρίπης;

Το Κέντρο ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) συνιστά τον ετήσιο εμβολιασμό:

α) των ομάδων του πληθυσμού με κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών από τη γρίπη

β) του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού και

γ) οποιουδήποτε ατόμου επιθυμεί να εμβολιαστεί με το εποχικό εμβόλιο της γρίπης.

Οι ομάδες υψηλού κινδύνου για τις οποίες συστήνεται από το ΚΕΕΛΠΝΟ ο αντιγριπικός εμβολιασμός με το εποχικό εμβόλιο της γρίπης είναι οι κάτωθι:

  1. Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.
  2. Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και λοιποί εργαζόμενοι)
  3. Παιδιά και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
  • Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
  • Καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές
  • Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας)
  • Μεταμόσχευση οργάνων
  • Δρεπανοκυτταρική νόσο και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες
  • Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
  • Χρόνια νεφροπάθεια
  • Νευρομυικά νοσήματα
  1. Έγκυες γυναίκες 2ου και 3ου τριμήνου
  2. Παιδιά που λαμβάνουν μακροχρονίως ασπιρίνη
  3. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών (τα οποία δεν μπορούν να εμβολιαστούν) ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα, τα οποία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών από τη γρίπη
  4. Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές γυμνασίων, λυκείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων ή σχολών, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων κα)

 Πότε πρέπει να γίνεται αντιγριπικός εμβολιασμός;

Ο εμβολιασμός κατά της γρίππης πρέπει ιδανικά να ξεκινά με τη διάθεση των εμβολίων στα φαρμακεία, περίπου τον Οκτώβριο κάθε έτους και να ολοκληρώνεται έως τα μέσα Νοεμβρίου. Σε περίπτωση που ο εμβολιασμός δε γίνει κατά την περίοδο αυτή, μπορεί να γίνει καθ ́ όλο το διάστημα που παρατηρούνται κρούσματα γρίπης στην κοινότητα.

Τι πρέπει να γνωρίζω για το αντιγριπικό εμβόλιο;

Το εμβόλιο παρασκευάζεται κάθε χρόνο, καθώς το στέλεχος του ιού της γρίπης μεταλλάσσεται διαρκώς. Προστατεύει από στελέχη δύο υποτύπων των ιών τύπου Α (Η1Ν1, Η3Ν2) και ένα στέλεχος του ιού τύπου Β.

Μετά τη χορήγηση του εμβολίου, τα επίπεδα των προστατευτικών αντισωμάτων εναντίον του ιού της γρίπης που σχηματίζει ο οργανισμός, φτάνουν στο μέγιστο κατά την δεύτερη εβδομάδα και παραμένουν σταθερά για ένα έτος.

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι 70% - 90%. Η χορήγηση του εμβολίου δεν αποκλείει απαραίτητα τη νόσηση, όμως διασφαλίζει μείωση της βαρύτητας και των επιπλοκών της γρίπης.

Ποιες είναι οι παρενέργειες του εμβολίου;

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι: τοπικός ερεθισμός στο σημείο της ένεσης, ήπια γριπώδης συνδρομή με κεφαλαλγία, αίσθημα κόπωσης, μυαλγίες, αρθραλγίες και πυρετός. Ενίοτε παρουσιάζεται αλλεργική αντίδραση, η οποία σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ σοβαρή.

Ποιοί δεν πρέπει να κάνουν το εποχικό αντιγριπικό εμβόλιο;

Οι αντενδείξεις αφορούν στις εξής κατηγορίες ατόμων:

• άτομα με ιστορικό σοβαρής αλλεργίας στο αυγό ή σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου (τα άτομα υψηλού κινδύνου, τα οποία πρέπει να εμβολιαστούν, συνιστάται να συμβουλεύονται αλλεργιολογικό τμήμα).

• άτομα με ιστορικό αλλεργικής αντίδρασης στο εμβόλιο της εποχικής γρίπης.

• άτομα με ιστορικό συνδρόμου Guillain – Barré.

• άτομα με εμπύρετο νόσημα. Συνιστάται υποχώρηση του πυρετού πριν τη χορήγηση του εμβολίου.

 

Η Δρ. Δέσποινα Γ. Καρδαρά είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η άσκησή της στην ειδικότητα της Παθολογίας  έγινε στο Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής  «Αγία Βαρβάρα» και στο Γενικό Νοσοκομείο Νικαίας «Άγιος Παντελεήμων». Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στον ‘Αλιμο, επί της Λεωφόρου Ιωνίας 196. Είναι επιστημονική συνεργάτιδα του Ερρίκος ΝτυνάνHospital Center, του Ιατρικού Π.Φαλήρου και του Ιατρικού Περιστερίου.