Συμβουλές

Πως μπορούμε να προστατευτούμε από την επιβλαβή ηλιακή ακτινοβολία

Το καλοκαίρι έφτασε και μαζί του ξεκινούν τα μπάνια στη θάλασσα για μικρούς και μεγάλους. Η παραμονή στον ήλιο έχει ευεργετικά αποτελέσματα για την ψυχική υγεία και σωματική μας ευεξία. Όσο και αν στην εποχή μας το μαύρισμα του δέρματος θεωρείται ελκυστικό στοιχείο ομορφιάς, καλό είναι να γνωρίζουμε τις επιδράσεις του ηλίου στον οργανισμό μας. Ρωτήσαμε την Δρ. Δέσποινα Καρδαρά να μας δώσει μερικές συμβουλές για να προστατέψουμε το δέρμα μας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Ποια τα οφέλη της ηλιακής ακτινοβολίας;

Εκτός της αναμφίβολης ευεργετικής δράσης του ηλίου στη διάθεσή μας, μικρές ποσότητες UV ακτινοβολίας  είναι απαραίτητες  για τη σύνθεση της βιταμίνης D στο δέρμα. Αρκούν 10 λεπτά έκθεσης στον ήλιο ημερησίως για να συντεθεί η ποσότητα βιταμίνης D που χρειάζεται ο οργανισμός μας. Η διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων βιταμίνης D είναι σημαντική για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού και την πρόληψη ποικίλων νοσημάτων.

Ποιες είναι οι βλαπτικές επιδράσεις του ηλίου;

Ο ήλιος εκπέμπει την υπέρυθρη ακτινοβολία, το ορατό φως και την υπεριώδη ακτινοβολία. Η υπεριώδης ακτινοβολία διακρίνεται στη UVC, UVA και UVB. Η ελάττωση του στρώματος του όζοντος οδηγεί σε μη αποτελεσματική απορρόφηση της υπεριώδους ακτινιβολίας (ιδιαίτερα της UVΒ) με επακόλουθες επιπτώσεις για την υγεία. Η παρατεταμένη έκθεση στη UV ακτινοβολία συνδέεται με οξείες και χρόνιες επιδράσεις στο δέρμα, στα μάτια και στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Οξείες. Εμφανίζονται σύντομα μετά την έκθεση στον ήλιο. Ενδεικτικά, αναφέρουμε  το ηλιακό ερύθημα (κοκκίνισμα του δέρματος), το ηλιακό έγκαυμα (επιφανειακό ή βαθύτερο), τις πανάδες, τις φωτοαλλεργίες, τις φαρμακευτικές δερματοπάθειες (εμφανίζονται σε ασθενείς που λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα και εκτίθενται στον ήλιο) και την φωτοανοσοκαταστολή, δηλαδή τη μείωση της ανοσολογικής άμυνας του οργανισμού (εκδηλώνεται με αναζωπύρωση ιογενών λοιμώξεων όπως λχ ο επιχείλιος έρπης).

Χρόνιες. Εμφανίζονται αργότερα. Εδώ ανήκουν εκδηλώσεις όπως: δερματικές βλάβες  (δυσχρωμικές κηλίδες, ακτινική χειλίτιδα και ακτινική κεράτωση, η οποία είναι προκαρκινική βλάβη), γήρανση του δέρματος με εμφάνιση ρυτίδων και ευρυαγγειών και εμφάνιση καταρράκτη στους οφθαλμούς. Η πλέον επικίνδυνη όμως εκδήλωση είναι ο καρκίνος του δέρματος. Το βασικοκυτταρικό και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, αναπτύσσονται συνήθως σε σημεία τα οποία εκτίθενται στον ήλιο και σχετίζονται με αθροιστική δράση της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ το μελάνωμα που είναι ο πιο επικίνδυνος τύπος, σχετίζεται με διαλείπουσα έκθεση στον ήλιο, όπως λχ κατά τις καλοκαιρινές διακοπές αλλά και με σοβαρά ηλιακά εγκαύματα, ιδίως στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Πώς μπορώ να παρατηρήσω εγκαίρως την εμφάνιση βλάβης του δέρματος;

Είναι καλό καθένας να ελέγχει την επιφάνεια ολόκληρου του δέρματός του μια φορά το μήνα για τυχόν αλλαγές σε προϋπάρχοντες σπίλους (ελιές), όπως αλλαγές στο μέγεθος, χρώμα ή σχήμα τους, εμφάνιση νέων σπίλων ή εμφάνιση άλλων δερματικών βλαβών.  Επίσης συστήνεται  ετήσιος έλεγχος από Δερματολόγο για χαρτογράφηση του δέρματος. Ο ιατρός σας μπορεί να σας ενημερώσει σχετικά με το εάν διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης βλαβών.

Με ποιους τρόπους μπορώ να προστατευτώ από τις βλαπτικές επιδράσεις του ηλίου;

-Υπάρχουν απλά βήματα που ο καθένας οφείλει να εφαρμόζει προκειμένου να χαίρεται τον ήλιο, αποφεύγοντας όμως τις βλαπτικές του επιδράσεις. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην προστασία των παιδιών.

-Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 11:00 και  16:00.

-Φοράτε πάντα καπέλο που καλύπτει τον αυχένα και τα αυτιά και γυαλιά ηλίου που «μπλοκάρουν» τη UV ακτινοβολία.

-Αποφεύγετε την έκθεση των μωρών και παιδιών στον ήλιο. Εάν δεν μπορείτε να αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο, χρησιμοποιήστε οπωσδήποτε αντιηλιακό, ομπρέλες, καπέλα που καλύπτουν τον αυχένα και τα αυτιά και ρούχα για την προστασία τους. Τα βρέφη κάτω των 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο, ενώ για αυτά δε συνιστάται η χρήση αντιηλιακών.

-Χρησιμοποιείτε πάντα αντιηλιακή κρέμα στο πρόσωπο και στο σώμα με υψηλό δείκτη προστασίας και η οποία να αναγράφει πως προστατεύει από τη UVA και UVB αντινοβολία. Εφαρμόζετε το αντιηλιακό 20-30 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο και επαναλάβετε συχνά, ιδίως μετά το κολύμπι, την εφίδρωση κλπ.

-Αποφύγετε τις συσκευές τεχνητού μαυρίσματος (solarium).

 

Η Δρ. Δέσποινα Γ. Καρδαρά είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η άσκησή της στην ειδικότητα της Παθολογίας  έγινε στο Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής  «Αγία Βαρβάρα» και στο Γενικό Νοσοκομείο Νικαίας «Άγιος Παντελεήμων». Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στον ‘Αλιμο, επί της Λεωφόρου Ιωνίας 196. Είναι επιστημονική συνεργάτιδα του Ερρίκος ΝτυνάνHospital Center, του Ιατρικού Π.Φαλήρου και του Ιατρικού Περιστερίου.