«Δίσεκτο» λέγεται κάθε έτος που έχει 366 ημέρες, αντί για 365 που έχει κανονικά ένας χρόνος.

Αυτό το κάνουμε για να διορθώσουμε τα σφάλματα που προκαλούνται από τον μη ακριβή υπολογισμό της διάρκειας της ημέρας, μια πλήρους δηλαδή περιστροφής της γης κατά τη μέτρηση του ηλιακού έτους. Το πρόβλημα είναι ότι η ετήσια περιφορά της Γης γύρω από τον Ήλιο δεν διαρκεί μόνο 365 ημέρες, αλλά και κάτι παραπάνω: 6 ώρες, 9 λεπτά και 9 δευτερόλεπτα επιπλέον κατά μέσο όρο.

Όλα λοιπόν ξεκίνησαν, από την ανάγκη να εναρμονιστεί το τροπικό έτος (το χρονικό διάστημα που χρειάζεται η Γη για να κάνει μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Ήλιο δηλαδή) με το καθημερινό-πολιτικό έτος των ημερολογίων. Χωρίς την εναρμόνιση, σε βάθος χρόνου θα είχαμε τον Ιανουάριο καλοκαίρι και τον Ιούλιο χειμώνα.

Έτσι, την «πάτησαν» οι Ρωμαίοι που από το 600 π.Χ. ακολουθούσαν το λεγόμενο ημερολόγιο του Νουμά, το οποίο είχε μεν 365 μέρες, αλλά κάθε 4 χρόνια προπορευόταν κατά σχεδόν μία μέρα. Όταν οι Ρωμαίοι έφτασαν να γιορτάζουν τις καλοκαιρινές γιορτές του θερισμού μέσα στον ημερολογιακό χειμώνα,  αποφάσισαν ότι ήρθε η ώρα να κάνουν κάτι δραστικό. Άρχισαν λοιπόν να προσθέτουν κάθε 4 χρόνια μία επιπλέον ημέρα ανάμεσα στην 24 και 25 Φεβρουαρίου. Όταν τα ηνία του κόσμου ανέλαβε ο χριστιανισμός, πρόσθεσε την επιπλέον ημέρα των δίσεκτων ετών στην τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου (αντί για την 24 που μετρούσαν οι Ρωμαίοι). Γι’ αυτό ο Φεβρουάριος έχει 29 μέρες κάθε 4 χρόνια.

Γιατί όμως θεωρείται «γρουσούζικο» το δίσεκτο έτος; Οι προλήψεις που ακολουθούν το δίσεκτο έτος προέρχονται από τους Ρωμαίους, οι οποίοι πίστευαν ότι τον Φεβρουάριο, το μήνα της εξιλέωσης και της λατρείας των υποχθόνιων θεοτήτων, κυκλοφορούσε για λίγες μέρες ανάμεσά τους ο Άδης και έφερνε πολλά δεινά. Οι δεισιδαιμονίες για το δίσεκτο έτος μεταφέρθηκαν και στους Έλληνες ύστερα από την κατάκτησή τους από τους Ρωμαίους. Αυτός είναι ο λόγος που και στην ελληνική παράδοση τα δίσεκτα έτη θεωρούνται γρουσούζικα και ο κόσμος αποφεύγει τους γάμους, το κτίσιμο του σπιτιού, τις νέες επαγγελματικές δραστηριότητες και γενικά τους μακροχρόνιους  συνεταιρισμούς.

Σε κάποιους πολιτισμούς, τα δίσεκτα έτη έχουν και τα καλά τους. Στην Ιρλανδία για παράδειγμα στις 29 Φεβρουαρίου κάθε δίσεκτου έτους, μπορεί όποια Ιρλανδή θέλει (σύμφωνα με την παράδοση) να κάνει πρόταση γάμου στον αγαπημένο της και εκείνος είναι υποχρεωμένος να δεχτεί, διαφορετικά θα πρέπει να την αποζημιώσει. Αυτό ήταν και το κεντρικό θέμα της ρομαντικής ταινίας του 2010 «Leap Year» («Δίσεκτο Έτος»). Το έθιμο θεωρείται ότι επιβλήθηκε δια νόμου το 1288 στη Σκωτία από την βασίλισσα Μαργαρίτα, για να επεκταθεί σύντομα στη Γαλλία, την Ιταλία και (το 1600) στην Αγγλία, ενώ το βρίσκουμε και στο Μόντρεαλ του 1920.

Επίσης, στα δίσεκτα έτη κατά παράδοση διοργανώνεται η πιο σημαντική παγκόσμια αθλητική συνάντηση: οι Ολυμπιακοί αγώνες.

Ελισάβετ Μιτσού